"Żebyśmy tylko zdrowi byli, a reszta sama przyjdzie" to jedno z bardziej popularnych życzeń noworocznych. Często życzymy sobie także spełnienia marzeń, dostatku i pieniędzy i żeby nas wszystko dobre spotkało. Na ile spełnienie tych życzeń w kolejnym roku zapewni nam poczucie szczęścia?

Na pytanie to odpowiada Martin Seligman - czołowa postać tzw. psychologii pozytywnej - czyli nurtu skupiającego się nie na psychoterapii i rozwiązywaniu problemów, lecz na rozwoju silnych stron ludzi. Badania naukowe nad uwarunkowaniami poczucia szczęścia u ludzi prowadzone są od wielu lat. Wskazują one jednoznacznie, że bycie szczęśliwym nie zależy od czynników zewnętrznych, lecz od sposobu w jaki człowiek myśli o sobie i świecie. Co potwierdza codzienne doświadczenie: z pewnością znacie ludzi zamożnych a nieszczęśliwych i szczęśliwych ubogich.

ŹRÓDŁA SZCZĘŚCIA.

Oto lista zidentyfikowanych przez Seligmana cech, które posiadają ludzie o wysokim poczuciu szczęścia. Im więcej tych cech mamy, tym bardziej szczęśliwi jesteśmy i lepiej radzimy sobie z trudnościami.

1) MĄDROŚĆ I WIEDZA: potrzeba i umiejętność zdobywania i wykorzystywania nowej wiedzy

* kreatywność (oryginalność, pomysłowość) - umiejętność rozwiązywania problemów w nowy, nieszablonowy sposób

* ciekawość (zainteresowanie, otwartość na doświadczenie) - aktywne poszukiwanie nowych doświadczeń, fascynacja różnymi zjawiskami i zagadnieniami

* rozum - umiejętność krytycznej, obiektywnej oceny, rozważania wszystkich "za i przeciw", bez pochopnego wyciągania wniosków, elastyczność - umiejętność zmiany zdania w oparciu o nowe informacje

* miłość do nauki - potrzeba nabywania nowej wiedzy, umiejętności, doskonalenia się

* rada - mądrość - umiejętność doradzania, takie spojrzenie na świat, które pomaga Tobie i innym

2) MĘSTWO: potrzeba i umiejętność osiągania celów, mimo trudności i niebezpieczeństw

* odwaga: bronienie ważnych wartości,

* wytrwałość - doprowadzanie podjętych działań do końca

* uczciwość (autentyczność, integralność) życie zgodne z deklarowanym systemem wartości

* entuzjazm (witalność, energia) - podejście do życia z entuzjazmem, energią, zaangażowanie całym sercem w to, co się robi

3) DOBROĆ: potrzeba i umiejętność dbania o innych

* miłość - umiejętność bezwarunkowego kochania i bycia kochanym

* opiekuńczość (dobroczynność, troska, hojność) - dbanie o potrzeby innych

* inteligencja emocjonalna - bycie w pełni świadomym emocji swoich i innych osób, umiejętność adekwatnego kierowania emocjami

4) SPRAWIEDLIWOŚĆ 

* lojalność, odpowiedzialność - umiejętność pracy w zespole

* sprawiedliwe traktowanie ludzi, niezależnie od osobistych preferencji, dawanie "drugiej szansy", 

* przywództwo - dbanie o dobre relacje między ludźmi w podległej grupie

5) OPANOWANIE

* przebaczanie i miłosierdzie

* skromność

* ostrożność - nie podejmowanie zbyt ryzykownych działań

* dyskrecja - nie plotkowanie, zachowywanie w tajemnicy poufnych informacji

* samokontrola - samodyscyplina, panowanie nad emocjami i słowami

6) TRANSCENDENCJA: potrzeba sensu życia

* wiara ( pobożność, religijność, poczucie sensu istnienia) - posiadanie spójnych przekonań o sensie i celu życia, wyznawanie wartości, kierujących działaniami i będących żródłem pociechy w trudnych chwilach

* umiejętność dostrzegania piękna w otaczającym nas świecie i ludziach

* wdzięczność - umiejętność odczuwania i wyrażania wdzięczności za dobre rzeczy, które spotykają nas każdego dnia

* nadzieja (optymizm,otwarośc na przyszłość) - oczekiwanie, że w przyszłości też spotkają Cię dobre rzeczy

* humor - umiejętność śmiania się, rozśmieszania innych, żartowania

JAK DBAĆ O SWOJE SZCZĘŚCIE?

Seligman w swojej najnowszej książce "Authentic Happiness" pisze, że poczucie szczęścia można w sobie rozwijać. Najważniejsze, to zidentyfikować swoje silne strony i pozytywne cechy z przytoczonej powyżej listy i dbać o nie, rozwijać je. Dzięki temu nasze życie będzie radośniejsze. W ten sposób "szczepimy się" także przeciw nieszczęściu. Oznacza to, że gdy coś naprawdę złego nam się w życiu przytrafi, będziemy potrafili sobie lepiej, efektywniej, szybciej z tym poradzić. To, co osobiście mnie zachwyca jako psychologa i katolika to zbieżność naukowo stworzonej listy z zestawem Darów Ducha Świętego (proszę samemu poszukać).

artykuł opublikowany w "PRZEWODNIK KATOLICKI" 9.01.2005

PS Wynikiem refleksji nad źródłami prawdziwego szczęścia stała się książka: "Prawdziwe szczęście w praktyce", którą napisałam wspólnie z moją siostrą - doktor psychologii.